शेतीशिवार टीम, 11 मार्च 2022 : देशातील संघटित आणि असंघटित क्षेत्रातील कामगारांसाठी केंद्र सरकारकडून विविध प्रकारच्या योजना सुरू केल्या आहे. यामागचा उद्देश म्हणजे सर्व कामगारांना मजबूत आणि स्वावलंबी बनवता येईल. परंतु असे अनेक कामगार आहेत जे योजनेचा लाभ मिळण्यास पात्र आहेत परंतु माहिती नसल्याने किंवा काही कारणास्तव योजनेचा लाभ मिळण्यापासून वंचित राहतात.
अशा सर्व कामगारांसाठी भारत सरकारने ई-श्रम पोर्टल (E Shram) सुरू केले असून या पोर्टलवर सर्व कामगारांशी संबंधित माहिती संकलित केली जात आहे. या योजने अंतर्गत आत्तापर्यंत 26 कोटींहून अधिक नोंदणी झाली असून एकट्या यूपीमध्ये 7 कोटींहून अधिक कामगारांनी ई-श्रम कार्डसाठी नोंदणी देखील केली आहे.
हा लेख वाचून तुम्हाला ई श्रम कार्डशी संबंधित संपूर्ण माहिती मिळेल. जसे की ई-श्रम पोर्टलवर नोंदणी करण्याची प्रक्रिया, लॉगिन, उद्देश, फायदे, वैशिष्ट्ये, पात्रता, महत्त्वाची कागदपत्रे इ. तर मित्रांनो, जर तुम्हाला ई-श्रम पोर्टलवर नोंदणी करायची असेल, तर तुम्हाला विनंती आहे की आमचा हा लेख शेवटपर्यंत वाचा…
E Shram Card लेटेस्ट अपडेट…
यापूर्वी सरकारने ई-श्रम कार्डधारकांना नोव्हेंबर डिसेंबरचा 1 हजार रुपयांच्या पहिला हप्ता जानेवारी महिन्यात नोंदणीकृत कामगारांच्या खात्यावर वर्ग करण्यात आला. आता 1 हजार रुपयांचा पुढील हप्ता लवकरच जारी करणार आहे. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, या महिन्याच्या अखेरीस सरकार नोव्हेंबर ते मार्चपर्यंतचा हप्ता लोकांच्या बँक खात्यात आर्थिक मदतीची रक्कम ट्रान्सफर करू शकते.
5 राज्यांच्या विधानसभा निवडणुका आता संपल्या आहेत. त्यामुळे ई-श्रम कार्डधारकांच्या खात्यावर एक हजार रुपयांचा दुसरा हप्ता लवकरच पाठवला जाण्याची शक्यता आहे. तसेच,यूपीमध्ये निवडणुका होत असल्याने आचारसंहिता लागू होती, त्यामुळे ई-श्रम कार्ड योजनेचा दुसरा हप्ता खात्यात ट्रांसफर झाला नाही, त्यामुळे लवकरच पुढील हप्ता खात्यात येण्याची शक्यता आहे.
तुम्हाला ई-श्रम कार्ड योजनेचा दुसरा हप्ता घेण्याची संधी देखील मिळू शकते :-
जर तुम्हीही असंघटित कामगारांच्या यादीत येत असाल आणि तुम्ही अद्याप ई-श्रम कार्डसाठी नोंदणी केली नसेल,तर तुम्ही लवकरच या योजनेत नोंदणी करून त्याचा लाभ मिळवू शकता…
ई-श्रम कार्ड/ ई-श्रमिक कार्ड योजना काय आहे :-
असंघटित क्षेत्रात काम करणाऱ्या मजुरांसह कामगारांसाठी केंद्र सरकारकडून ई-श्रमिक कार्ड योजना राबविण्यात येत आहे. त्याअंतर्गत कामगारांचे ई-श्रमिक कार्ड बनवले जात आहेत. देशातील असंघटित क्षेत्रात काम करणारा कोणताही कामगार हे कार्ड बनवू शकतो. ई-श्रमिक कार्ड बनवल्यानंतर कामगारांना सरकारी योजनांचा लाभ मिळू शकणार आहे.
ई-श्रम कार्ड योजनेचा उद्देश काय आहे :-
केंद्र सरकारच्या ई-श्रम कार्ड योजनेचा मुख्य उद्देश देशातील असंघटित क्षेत्रात गुंतलेल्या कामगारांची संख्या शोधणे हा आहे. कारण यापूर्वी असंघटित क्षेत्राशी निगडित कामगारांची कोणतीही आकडेवारी सरकारकडे उपलब्ध नव्हती.मात्र आता ई-श्रम कार्ड योजनेच्या माध्यमातून देशातील किती कामगार केंद्र सरकारकडे उपलब्ध असतील,त्यांचा असंघटित क्षेत्राशी संबंधित डेटा उपलब्ध होणार आहे. त्याचबरोबर कोरोनासारख्या महामारीच्या काळात या कामगारांना सरकारकडून मदत देणेही सोपे होणार आहे.
ई-श्रमिक कार्डसाठी कोण रजिस्ट्रेशन करू शकतो (पात्रता) :-
देशातील कोणतीही व्यक्ती जी छोटंमोठं काम करते त्यांना ई-श्रम कार्ड बनवता येते, म्हणजेच असंघटित क्षेत्रात काम करणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीला हे कार्ड बनवता येते.ज्यामध्ये शिकवण देणारे शिक्षक,घरकाम करणारी मोलकरीण (कामावर मोलकरीण),स्वयंपाक मोलकरीण (स्वयंपाक), साफसफाई कामगार, गार्ड, ब्युटी पार्लर कामगार,न्हावी, मोची (चांभार), शिंपी, सुतार,प्लंबर,इलेक्ट्रिशियन (इलेक्ट्रिशियन),पेंटर,टिलर,वेल्डर,शेतमजूर.
नरेगा कामगार, वीटभट्टी कामगार, दगड तोडणारा, खाण कामगार,फाल्स सीलिंग कामगार, शिल्पकार, मच्छीमार, रेजा, कुली, रिक्षाचालक, कोणत्याही प्रकारचा हातगाडी विक्रेते, चाट विकणारा,भेळ विकणारा,चाय विकणारा,हॉटेलचा नोकर/वेटर रिसेप्शनिस्ट,चौकशी कारकून,ऑपरेटर, नोकर/सेल्समन/प्रत्येक दुकानातील मदतनीस, ऑटो चालक, ड्रायव्हर, पंचर उत्पादक, मेंढपाळ, डेअरीवाले,
सर्व पशुपालक,वृत्तपत्र फेरीवाले,झोमॅटो स्विगी डिलिव्हरी बॉईज,Amazon/Flipkart डिलिव्हरी बॉय (कुरियर), नर्स, वॉर्डबॉय, आया, मंदिराचे पुजारी, विविध सरकारी कार्यालयातील रोजंदारी कामगार म्हणजेच तुमच्या आजूबाजूला दिसणारा प्रत्येक कामगार हे कार्ड बनवु शकतो.
ई-श्रम कार्ड मिळवण्याचे काय फायदे आहेत ?
असंघटित क्षेत्राशी संबंधित कामगारांना ई-श्रम कार्ड बनवून अनेक फायदे मिळू शकतात.ई-श्रम कार्ड बनवण्यासाठी सरकारकडून ज्या सुविधा उपलब्ध आहेत त्या पुढीलप्रमाणे आहेत-
1) ई-श्रम कार्डधारकाला 2 लाख रुपयांपर्यंतचा अपघात विमा दिला जातो.
2) यासाठी कामगाराला कोणताही हप्ता भरावा लागत नाही.
3) नोंदणीकृत कामगाराचा अपघाती मृत्यू झाल्यास किंवा तो पूर्णपणे अपंग झाल्यास 2 लाख रुपयांची रक्कम दिली जाईल.
4) कामगारअंशतः अपंग असल्यास, त्याला विमा योजनेंतर्गत एक लाख रुपये मिळतील.
5) ई-श्रम कार्डच्या लाभार्थ्यांना भविष्यात पेन्शनचा लाभ मिळू शकतो.
6) ई-श्रम कार्डद्वारे उपचार करणाऱ्या लोकांनाही आर्थिक मदत दिली जाईल.
7) गरोदर महिलांना मुलांच्या पालनपोषणासाठी रक्कम दिली जाईल.
8) मुलांच्या शिक्षणासाठीही आर्थिक मदत केली जाईल.
9) याशिवाय घरबांधणीसाठी पैसे दिले जातील.
10) ई-श्रम कार्ड नोंदणीसाठी कोणती कागदपत्रे आवश्यक आहेत.
ई-श्रम कार्डच्या नोंदणीसाठी, तुम्हाला काही महत्त्वाच्या कागदपत्रांची आवश्यकता असेल, जे खालीलप्रमाणे आहेत-
1)अर्ज करणाऱ्या कामगाराचा आधार कार्ड क्रमांक.
2)कामगाराचा चालू बँक खाते क्रमांक.
3)मोबाईल नंबर आधारशी लिंक केलेला असावा.
4)ई-श्रमिक कार्डसाठी नोंदणी कशी करावी.
5)ई-श्रम कार्डसाठी ऑनलाइन नोंदणी केली जाते.अनेक ठिकाणी सरकार शिबिरे आयोजित करून कामगारांना ई-श्रम कार्ड काढण्यासाठी प्रोत्साहित करत आहे. तुम्ही तुमच्या जवळच्या सीएचसीला भेट देऊन ई-श्रम कार्डसाठी नोंदणी करू शकता. हे पूर्णपणे मोफत आहे. यासाठी तुम्हाला कोणतेही पैसे द्यावे लागणार नाहीत.
ई-श्रमिक कार्डसाठी ऑनलाइन नोंदणीची पद्धत :-
जर तुम्हाला मोबाईल किंवा कॉम्प्युटरवरून ई-श्रम कार्डसाठी नोंदणी करायची असेल,तर तुम्हाला खाली दिलेल्या स्टेप्स फॉलो कराव्या लागतील…
1) सर्वप्रथम तुम्हाला त्याच्या अधिकृत वेबसाइट https://www.eshram.gov.in/ ला भेट द्यावी लागेल.
2) येथे तुम्हाला Register on E-shram या पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.
3) यानंतर तुम्हाला तुमचा मोबाईल नंबर आणि तुमच्या आधार कार्डशी लिंक केलेला कॅप्चा कोड भरावा लागेल.
4) त्यानंतर तुमच्या मोबाईल नंबरवर प्राप्त झालेला OTP देखील टाकावा लागेल.
5) त्यानंतर तुम्हाला उर्वरित आवश्यक माहिती भरावी लागेल,आणि तुमचा फोटो देखील अपलोड करावा लागेल.
6) यानंतर तुमच्या ई-श्रम कार्डची नोंदणी पूर्ण होईल.
ई-श्रम पोर्टलवर नोंदणी पूर्णपणे विनामूल्य आहे. यासाठी कामगारांना कॉमन सर्व्हिस सेंटर (CSC) किंवा कुठेही पैसे द्यावे लागणार नाहीत…तुम्ही सेतूमध्ये जाऊन नोंद करू शकता…
