शेतीशिवार टीम, 19 फेब्रुवारी 2022 : UPSC / MPSC परीक्षा ही देशातील सर्वात कठीण परीक्षा आहे. जे उत्तीर्ण होण्यासाठी खूप मेहनत करावी लागते. आणि जो या परीक्षेत उत्तीर्ण होतो तो देशाचा (IAS) अधिकारी होतो. या परीक्षेचे एकूण तीन टप्पे आहेत. ज्यामध्ये लेखी बरोबर इंटरव्हिव्ह हि घेतला जातो. प्रत्येकजण लेखी परीक्षा पास तर होतो पण इंटरव्हिव्ह मध्ये अडकतात…
खरं तर असे अनेक प्रश्न या UPSC / MPSC इंटरव्यू दरम्यान विचारले जातात. ज्याची उत्तरे प्रत्येकाच्या डोक्यात बसत नाहीत. हे प्रश्न खूप गुंतागुंतीचे आणि गुंफलेले असतात. भल्याभल्यांचं मन हेलावतं. तर आज आपण जाणून घेणार आहोत श्रीमंत छत्रपति शिवाजी महाराजांच्या इतिहासाबद्दल. हे प्रश्नही (MARATHI GENERAL KNOWLEDGE) विचारले जातात. आपण असेच असेच काही प्रश्न घेऊन आलो आहोत जे तुम्हाला परीक्षा आणि इंटरव्हिव्ह मध्ये परीक्षेमध्ये खूप मदत करू शकतात…
प्रश्न : शिवाजी महाराजांची शेवटची लष्करी मोहीम कोणती होती ?
उत्तर: कर्नाटक मोहीम
प्रश्न : शिवाजी महाराजांना पुरंदरचा तह करण्यास भाग पाडणारा मुघल सेनापती कोण होता ?
उत्तर: जयसिंग
प्रश्न : शिवाजी महाराजांच्या काळात धर्मादाय आणि धार्मिक व्यवहारांशी संबंधित मंत्री कोण होते ?
उत्तर: पंडित राव
प्रश्न : मराठा राजकारणातील चाणक्य कोणाला म्हटलं जातं ?
उत्तर: नाना फडनवीस
प्रश्न : पानिपतची तिसरी लढाई कधी झाली ?
उत्तर: इ.स 1761 मध्ये.
प्रश्न : पानिपतची तिसरी लढाई कोणादरम्यान झाली?
उत्तर: पेशवा बाजीराव दुसरा आणि अहमद शाह अब्दाली.
प्रश्न : पानिपतच्या तिसऱ्या युद्धात मारले गेलेले दोन महत्त्वाचे लष्करी सरदार कोण होते?
उत्तर: विश्वास राव आणि सदाशिव राव भाऊ.
प्रश्न : शिवाजीला मृत किंवा जिवंत पकडण्यासाठी विजापूरच्या सुलतानाने कोणत्या सरदाराला पाठवले होते?
उत्तर: अफजलखान.
प्रश्न : मराठा काळात कायमस्वरूपी घोडदळ आणि तात्पुरत्या घोडदळाच्या सैन्याला काय म्हणतात?
उत्तर: पागा / बारगीर आणि सिहलदार.
प्रश्न : मराठा घोडदळाच्या सैन्यात एका सार्जंटच्या खाली किती घोडदळ होते ?
उत्तर: 25.
प्रश्न : ‘मराठा राज्याचे दुसरे संस्थापक’ कोणाला म्हणतात ?
उत्तर: बालाजी विश्वनाथ.
प्रश्न : मराठा राज्य संघाची स्थापना कोणत्या पेशवाईच्या काळात झाली ?
उत्तर: बालाजी विश्वनाथ.
प्रश्न : मराठा राजवट सोपी आणि प्रभावी कोणी केली ?
उत्तर: बालाजी विश्वनाथ
प्रश्न : मराठा राजवटीत सार-ए-नौबतचा अर्थ काय होता ?
उत्तर: कमांडर.
प्रश्न : मराठा साम्राज्याचा शेवटचा पेशवा कोण होता ?
उत्तर: बाजीराव दुसरा
प्रश्न : मराठा साम्राज्यातील सर्वात धाडसी महिला कोण होती ?
उत्तर: ताराबाई
प्रश्न : मराठा पायदळात एका ‘नायका’च्या खाली किती पायदळ होते ?
उत्तर: 9
प्रश्न : मराठ्यांनी प्रथम कोणाच्या हाताखाली काम करून अनुभव घेतला ?
उत्तर: देवगिरीच्या यादवांच्या अधिपत्याखाली..
प्रश्न : मुघलांच्या कैदेतून सुटल्यावर शिवाजी कोणत्या तुरुंगात होता ?
उत्तर: आग्रा जेल
प्रश्न : 1659 मध्ये शिवाजी महाराजांना मारण्यासाठी विजापूरच्या सुलतानाने पाठवलेला सेनापती कोण होता ?
उत्तर: अफजलखान
प्रश्न : औरंगजेबाच्या आग्रा दरबारात शिवाजी महाराज कधी हजर झाले ?
उत्तर: इ.स. 1666
प्रश्न : शिवाजी आणि मुघल यांच्यात कोणता तह झाला ?
उत्तर: पुरंदरचा तह.
प्रश्न : शिवाजीची शेवटची लष्करी मोहीम कोणती होती?
उत्तर: कर्नाटक मोहीम.
प्रश्न : परराष्ट्र व्यवहार पाहणाऱ्या शिवाजीच्या ‘अष्ट प्रधान’ सदस्याला काय म्हणतात?
उत्तर: सुमंत.
प्रश्न : ‘सर-ए-नौबत’ चा अर्थ काय होता ?
उत्तर: सेनापति (कमांडर)
प्रश्न : समर्थ गुरु रामदास कोण होते ?
उत्तर: शिवाजी महाराजांचे आध्यात्मिक गुरू.
प्रश्न : शिवाजी महाराजांच्या कारभारात ‘पेशवा’ कोणाला संबोधले जात होते?
उत्तर: प्रधानमंत्रीला.
प्रश्न : शिवाजी महाराजानंतर गनिमी युद्ध कोणी केले?
उत्तर: सदाशिवराव भाऊ.
प्रश्न : शिवाजी महाराजांच्या साम्राज्याची राजधानी कोठे होती ?
उत्तर: रायगड.
प्रश्न : शिवाजीला ‘पहाडी उंदीर आणि धाडसी दरोडेखोर’ कोणी म्हंटलं होतं ?
उत्तर: औरंगजेब.
प्रश्न : शिवाजी महाराजांचा पहिला नौदल (Navy) कोठे स्थापन झाला ?
उत्तर: कुलाबा.
प्रश्न : शिवाजीने कोणत्या तहाने किल्ले मुघलांकडे हस्तांतरित केले?
उत्तर: पुरंदरचा तह.
प्रश्न : शिवाजी महाराज सर्वात जास्त कोणामुळे प्रभावित होते ?
उत्तर: राजमाता जिजाऊ…
प्रश्न : कोणत्या मुघल शासकाने जयसिंगला शिवाजीशी लढण्यासाठी पाठवले ?
उत्तर: औरंगजेबाने.
प्रश्न :1750 मध्ये सांगौला करार कोणादरम्यान झाला?
उत्तर: पेशवे बाळाजी बाजीराव आणि रामराज.
प्रश्न : शिवाजी महाराजांच्या आरमाराचे प्रमुख अधिकारी कोण होते ?
उत्तर: कान्होजी आंग्रे
प्रश्न : आदिलशहा बरोबर तह केल्यामुळे शिवाजी महाराजांना कोणता किल्ला परत करावा लागला?
उत्तर: सिंहगड किल्ला
प्रश्न : शिवाजी महाराजांच्या सगळ्या अंगरक्षकांची नावे सांगू शकता का ?
उत्तर: जीवा महाला
- संभाजी कावजी कोंढाळकर
- संभाजी करवर
- काताजी इंगळे
- कोंडाजी कंक
- कृष्णाजी गायकवाड
- सिद्दी इब्राहीम
- सुरजी काटके
- विसाजी मुरुंबक
- येसाजी कंक
प्रश्न : शिवाजी महाराजांच्या पहील्या पत्नीचं नाव काय होतं ?
उत्तर: निंबाळकर घराण्यातील सईबाई निंबाळकर…
16 मे 1640 रोजी पुण्यातील लाल महालात बालपणीचं यांचा छत्रपती शिवाजी महाराजांशी विवाह झाला. या शिवाजीराजांच्या प्रथम पत्नी होत, राजे संभाजी यांचे पुत्र होते. फलटणचे मुधोजीराजे निंबाळकर हे त्यांचे वडील होते.
प्रश्न : शिवाजी महाराजांच्या काळातील अठरा पगड जातींची नावे सांगू शकता का ?
उत्तर: तांबट, पाथरवट, लोहार, सुतार, सोनार, कासार, कुंभार,देवळक ( गुरव ), धनगर, गौळी, लाडवाणी, जैन, कोष्टी, साळी, चितारी, माळी,तेली, रंगारी.
प्रश्न : शिवाजी महाराजांच्या मुला – मुलींची नावे सांगाल का ?
उत्तर: मुली:-
- अंबिकाबाई महाडीक
- कमळाबाई (सकवारबाईची कन्या)
- दीपाबाई
- राजकुंवर बाई शिर्के (सगुणाबाईची मुलगी, गणोजी शिर्के यांची पत्नी)
- राणूबाई पाटकर
- सखुबाई निंबाळकर (सईबाईंची मुलगी)
मुले :-
- छत्रपती संभाजी भोसले.
- छत्रपती राजारामराजे भोसले .
प्रश्न : शिवाजी महाराज यांचे मूळ गाव कोणतं ?
उत्तर: वेरूळ (औरंगाबाद)
वेरूळ हे शहाजीराजे भोसले यांचं मूळ गाव होतं. आजही वेरूळमध्ये शहाजी राजांचे वडील आणि छत्रपती शिवाजी महाराजांचे आजोबा मालोजीराजे भोसले यांच्या गढीचे अवशेष आहेत.
प्रश्न : छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म कुठे झाला ?
उत्तर: शिवनेरी किल्ल्यावर.
प्रश्न : शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक कधी झाला ?
उत्तर: 1674 मध्ये
प्रश्न : शिवाजी महाराजांच्या आईचे नाव काय होते?
उत्तर: जिजाबाई.
प्रश्न : शिवाजी महाराजांच्या वडिलांचे नाव काय होते?
उत्तर: शहाजी भोसले.
प्रश्न : शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक कोठे झाला?
उत्तर: रायगड
प्रश्न : शिवाजी महाराजांच्या उत्पन्नाचा मुख्य स्त्रोत कोणता होता?
उत्तर: चौथ
प्रश्न : ‘छत्रपती’ ही पदवी घेऊन शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक केव्हा केला ?
उत्तर: जून, 1674
प्रश्न : ‘अष्टप्रधान’ परिषद कोणाच्या कारकिर्दीत होती ?
उत्तर: शिवाजी महाराजांच्या.
प्रश्न : ‘चौथ’ म्हणजे काय ?
उत्तर: शिवाजी महाराजांनी शेजारच्या राज्यांवर लादलेला जमीन कर.
प्रश्न : ‘झलकीचा तह’ कोणादरम्यान झाला ?
उत्तर: हैद्रबारचा निजाम आणि बाळाजी बाजीराव.
प्रश्न : ‘सारेजामी’ प्रणाली कशाशी संबंधित आहे?
उत्तर: मराठा भू-राजस्व व्यवस्था.
प्रश्न : 1775-82 च्या पहिल्या अँग्लो-मराठा युद्धाचा परिणाम काय झाला?
उत्तर: कोणीही जिंकू शकलं नाही..
प्रश्न : काशीच्या कोणत्या प्रसिद्ध विद्वानाने शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक करवून घेतला?
उत्तर: श्री विश्वेश्वर जी गागाभट्ट
प्रश्न : पानिपतच्या युद्धाचा साक्षीदार कोणता इतिहासकार होता ?
उत्तर: काशिराज पंडित.
प्रश्न : शिवाजी महाराजांनी आपल्या दरबारात कोणती भाषा अंमलात आणली?
उत्तर: मराठी भाषा.
प्रश्न : कोणत्या मराठा राज्याने इंग्रजांचा उपनदी करार स्वीकारला?
उत्तर: होळकर.
प्रश्न : कोणत्या मराठा सरदाराने 1758-59 मध्ये पंजाब जिंकला?
उत्तर: रघुनाथ राव.
प्रश्न : कोणत्या मराठा सरदाराने सर्वप्रथम लॉर्ड वेलस्लीचा सहायक करार स्वीकारला ?
उत्तर: पेशवा बाजीराव दुसरा.
प्रश्न : कोणत्या मराठा सरदाराने युरोपियन पद्धतीने सैन्य तयार केले ?
उत्तर: महादजी सिंधिया.
प्रश्न : दक्षिणेत कोणत्या मुघल सुभेदाराने शिवाजी महाराजांचा पराभव केला ?
उत्तर: राजा जयसिंग.
प्रश्न : पहिले आंगला-मराठा युद्ध (1775-82) कोणाच्या कारकिर्दीत झाले?
उत्तर: माधवराव नारायण.
प्रश्न : कोणाच्या काळात मराठा सत्तेने कळस गाठला आणि त्याच वेळी मराठा सत्तेचा ऱ्हास सुरू झाला?
उत्तर: बाळाजी बाजीराव.
प्रश्न : शिवाजी महाराजांना तोफखाना कोणी दिला ?
उत्तर: इंग्रजांनी.
प्रश्न : ‘शेवटचा महान पेशवा’ कोणाला म्हणतात ?
उत्तर: माधवराव.
प्रश्न : सेनानी पेशवा आणि हिंदू शक्तीचा अवतार कोणाला म्हटले गेले ?
उत्तर: दुसरे बाजीराव
प्रश्न : ‘खेडा’ची लढाई कधी झाली ?
उत्तर: 1707 मध्ये
प्रश्न : पालखेडाची लढाई कधी झाली?
उत्तर: 1728 मध्ये.
प्रश्न : गनिमी युद्धाचा प्रणेता कोण होता?
उत्तर: छत्रपती शिवाजी महाराज
प्रश्न : ग्वाल्हेर राज्य कोणी स्थापन केले?
उत्तर: जिवाजीराव सिंधिया.
प्रश्न : तिसऱ्या अँग्लो-मराठा युद्धादरम्यान (1817-18) शेवटचा करार कोणता होता ?
उत्तर: कानपूरचा तह
प्रश्न : छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या काळात मराठ्यांमध्ये राष्ट्रवादाची भावना निर्माण करण्याचं काम कुणी केलं ?
उत्तर: रामदास स्वामी
प्रश्न : छत्रपती शिवाजी महाराजांनी सर्वप्रथम कोणता किल्ला जिंकला ?
उत्तर: तोरणा
प्रश्न : असा कोणता किल्ला आहे, त्याच नाव बदलून सिंहगड असं ठेवण्यात आलं ?
उत्तर: कोंढाणा
प्रश्न : असा कोणता तह झाला त्या नंतर शिवाजी महाराजांना आपले 23 किल्ले मुघलांना द्यावे लागले ?
उत्तर: पुरंदर तह
प्रश्न : छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या राजनैतिक गुरुचं नाव काय होतं ?
उत्तर: रामदास स्वामी
प्रश्न : 22 जून, 1665 ला पुरंदरचा तह कोणामध्ये पार पडला ?
उत्तर: छत्रपती शिवाजी महाराज आणि जयसिंग मध्ये..
प्रश्न : छत्रपती शिवाजी महाराजांना राजा हि पदवी कुणी दिली?
उत्तर: औरंगजेब
प्रश्न : छत्रपती शिवाजी महाराजांची शेवटची लढाई कोणती होती ?
उत्तर: संगमनेर ची लढाई
प्रश्न : छत्रपती शिवाजी महाराजांनी स्वतःचा राज्याभिषेक कधी करून घेतला?
उत्तर: 6 जुन 1674
प्रश्न : छत्रपती शिवाजी महाराजांनी एकूण किती लग्न केले ?
उत्तर: 8 लग्ने
1) सईबाई – निंबाळकर घराणे
2) सगुणाबाई – शिर्के घराणे
3) सोयराबाई – मोहिते घराणे
4) पुतळाबाई – पालकर घराणे
5) लक्ष्मीबाई – विचारे घराणे
6) सकवारबाई – गायकवाड घराणे
7) काशिबाई – जाधव घराणे
8) गुणवंताबाई – इंगळे घराणे
प्रश्न : शिवाजी महाराज तोफ आणि दारुगोळा कुणाकडून खरीदी करायचे ?
उत्तर: पोर्तुगीज
प्रश्न : छत्रपती शिवाजी महाराजांनी स्वराज्याची स्थापना कुणाच्या शासनकाळात केली ?
उत्तर: औरंगजेब
प्रश्न : शिवाजी महाराजांच्या राजमुद्रेचा मराठीत नेमका काय आहे अर्थ ?
उत्तर: संस्कृत : “प्रतिपच्चंद्रलेखेव वर्धिष्णुर्विश्ववंदिता ।।”
शाहसूनोः शिवस्यैषा मुद्रा भद्राय राजते ।।”
मराठी : प्रतिपदेचा चंद्र जसा कले -कलेने वाढत जातो व साऱ्या विश्वात वंदनीय होतो, त्याच प्रमाणे शहाजींचा पुत्र शिवाजी महाराजांच्या मुद्रेचा लौकिक वाढत जाईल व ही राजमुद्रा फक्त लोकांच्या कल्याणासाठी चमकेल !
