शून्य ही संख्या सम आहे की विषम ?

प्रश्न : Final -फाइनल आणि Finale – फिनाले मध्ये नेमका काय आहे फरक ?

उत्तर : दशकभरा पूर्वीपर्यंत फिनाले (Finale) हा शब्द तितकासा प्रचलित नव्हता, पण आता सगळीकडे फक्त ग्रँड फिनालेच ऐकू येतं. प्रश्न असा आहे की जेव्हा डिक्शनरीमध्ये फायनल (Final) हा शब्द आहे, तर त्याच्या जागी फिनाले (Finale) का वापरला आहे. फिनाले (Finale) आणि फिनाले (Final) यात
नेमका काय आहे फरक का लोकांनी स्वतःला प्रगत दाखवण्यासाठी फिनाले (Finale) हा शब्द वापरण्यास सुरुवात केली आहे का ते जाणून घेउयात…

खरं तर, फायनल (Final) आणि फिनाले (Finale) यात खूप फरक आहे. बर्‍याच लोकांना माहित नाही पण गंमत अशी आहे की बहुतेक लोक त्याचा योग्य वापर करतात. ऑक्सफर्ड डिक्शनरीनुसार, फायनल म्हणजे मालिकेचा (series) शेवट तर फिनाले (Finale) म्हणजे शेवट (समाप्त). Final-फाइनल आणि Finale -फिनाले चा कोणताही संबंध नाही. परंतु हे दोन्ही शब्द एकमेकां बद्दल वापरता येत नाहीत…

सेमिस्टर परीक्षा किंवा कोणत्याही अभ्यासक्रमात जेथे एकापेक्षा जास्त परीक्षांचे वेळापत्रक असते, त्या अंतिम परीक्षेला अंतिम (Final) परीक्षा म्हणतात. कृपया लक्षात घ्या, जेव्हा एकापेक्षा जास्त परीक्षा असतात तेव्हा अंतिम (Final) परीक्षा हा शब्द वापरला जातो. जर अभ्यासक्रमात एकच परीक्षा असेल तर तिला अंतिम (Final) परीक्षा म्हटले जात नाही.

जेव्हा एखादी मालिका किंवा रिअँलिटी शो समारंभाने संपतो तेव्हा त्याला फिनाले किंवा ग्रँड फिनाले (Grand Finale) म्हणतात. कृपया लक्षात घ्या, यामध्ये समारोप समारंभ अनिवार्य असतो.

प्रश्न : भारतीय क्रिकेट संघाची जर्सी निळीच का असते ? काय आहे, यामागचा इतिहास ?

उत्तर : भारतीय क्रिकेट संघ – टीम इंडियाला ‘मॅन इन ब्लू’ म्हणूनही ओळखले जाते. वास्तविक टीम इंडियाचे हे टोपणनाव निळी जर्सी घातल्यामुळे देण्यात आले. टीम इंडियाच्या जर्सीच्या निवडीवेळी तिरंग्याचा केशरी रंग निवडण्यात आला होता. परंतु हा रंग कोणत्याही राजकीय पक्षाशी आणि धर्माशी संबंधित असल्याचे दिसत असल्याने या रंगावर करार होऊ शकला नाही.

सर्व संघांनी तिरंगा ध्वजाचा दुसरा रंग पांढरा परिधान केला होता, त्यामुळे तो निवडणेही शक्य नव्हते. ध्वजाचा तिसरा रंग हिरवा होता, शेजारील देशाने आधीच पाकिस्तानची निवड केली होती. त्यामुळे टीम इंडियाला आता वेगळ्या रंगाची गरज होती.शेवटी, भारताच्या तिरंग्याच्या अशोक चक्राच्या निळ्या रंगावर एकमत झाले. जो अजूनही संघाच्या जर्सीचा रंग आहे.

प्रश्न : कोणते शहर धातू व्यापाराचे सर्वात मोठे केंद्र आहे?

उत्तर : न्यूयार्क

प्रश्न : पेट्रोल / डिझेल / रॉकेल हे तिन्ही द्रव कच्च्या तेलापासून बनतं, मग त्यांचा कलर वेग-वेगळा का असतो ?

उत्तर : पेट्रोल, डिझेल, केरोसीन तेल आणि एलपीजी हे सर्व कच्च्या तेलापासून (Crude Oil) बनवलं जातं. हे तुम्हा सर्वांना तर माहीतचं आहे. कच्च्या तेलाचा रंग काळा असतो आणि रिफायनरीमध्ये प्रक्रिया केल्यानंतर ते पाण्यासारखे पूर्णपणे पारदर्शक होतं. प्रश्न असा आहे की, जेव्हा सर्व प्रॉडक्ट कच्च्या तेलापासून बनविली जातात तेव्हा त्यांचे रंग वेगळे का असतात ते जाणून घेउया…

जेव्हा रिफायनरीमध्ये फ्रॅक्शनल डिस्टिलेशनद्वारे कच्च्या तेलावर प्रक्रिया केली जाते तेव्हा त्यातील सर्व कचरा वेगळा केला जातो आणि एक द्रव प्राप्त होतो जो पाण्यासारखा पारदर्शक दिसतो, परंतु जेव्हा पेट्रोल किंवा डिझेल पेट्रोल पंपावरून खरेदी केलं जातं तेव्हा ते रंग स्वरूपात असतं.त्यात पेट्रोलचा रंग सोनेरी पिवळा आणि डिझेलचा रंग हलका हिरवा दिसतो. त्याचप्रमाणे केरोसीन (रॉकेल) तेलाचा रंग निळा दिसतो.

खरं तर हे सर्व सामान्य नागरिकांच्या सोयीसाठी केलं जातं. फ्रॅक्शनल डिस्टिलेशन प्रक्रियेनंतर, पेट्रोल, डिझेल आणि केरोसीन तेलामध्ये रंग जोडले जातात. जेणेकरून कोणत्याही सामान्य नागरिकाला तिन्ही पेट्रोलियम पदार्थ सहज ओळखता येतील आणि कोणताही त्रास होणार नाही. सर्व जगात पेट्रोल सोनेरी पिवळे असेलच असे नाही. अनेक देशांमध्ये त्याचा रंगही हलका लालसर / ऑरेंज असतो…

प्रश्न :- संपूर्ण जगाला इंटरनेटशी जोडणाऱ्या ऑप्टिकल फायबरचा शोध कुठे आणि कोणी लावला ?

उत्तर : तुम्हाला तर माहितच असेल की, समुद्राच्या खोलीत असलेल्या ऑप्टिकल फायबर केबलमुळे जगभरात इंटरनेट उपलब्ध आहे, परंतु आपण आज जाणून घेणार आहोत की, ऑप्टिकल फायबरचा शोध कुठे आणि कोणी लावला. चला ऑप्टिकल फायबरचे जनक कोण होते त्यांच्याबद्दल जाणून घेउयात…

तुम्हाला हे जाणून अभिमान वाटेल की,ऑप्टिकल फायबरचा शोध नरिंदर सिंग कपानी यांनी लावला होता. श्री कपानी हे अमेरिकेतील भौतिकशास्त्र शास्त्रज्ञ आहेत परंतु त्यांचा जन्म 31 ऑक्टोबर 1926 रोजी भारतातील पंजाब राज्यामधील मोगा शहारात झालानरिंदर सिंग कपानी हे भारतीय वंशाचे अमेरिकन शास्त्रज्ञ आहेत. ज्यांना ऑप्टिकल फायबरचे जनक म्हणतात.

ऑप्टिकल फायबर केबल ही एक चमत्कारिक वायर आहे, ज्याने अनेक दशकांपासून जगातील सर्वात यशस्वी तांब्याच्या तारांची जागा घेतली आहे. ऑप्टिकल फायबर ही 1970 मध्ये विकसित केली गेली.

त्यात अनेक पातळ तारा आहेत. ऑप्टिकल फायबर केबल अशा प्रकारे डिझाइन केलेली आहे की ऑप्टिकल फायबरद्वारे डाटा ट्रांसफर प्रकाशाच्या वेगाने होतं. त्यामुळेच तुम्ही इंटरनेटद्वारे लाइव्ह व्हिडिओ पाहू शकता….

प्रश्न : विज्ञानाला इंग्रजीत Science का म्हटलं जातं ?

उत्तर : सायन्स हा शब्द लॅटिन सायंटिया (scientia) या शब्दापासून आला आहे. ज्याचा अर्थ ‘जाणून घेणे’ म्हणजेच विज्ञान म्हणजे नवीन विषयांची माहिती जाणून घेणे. म्हणूनच नवीन शोध लावणाऱ्या तज्ञांना शास्त्रज्ञ (Scientist) असं म्हटलं जातं.

आज आपण अशा भारतीय शास्त्रज्ञ आणि भौतिकशास्त्रज्ञाबद्दल जाणून घेणार आहोत त्यांचं नाव आहे ‘चंद्रशेखर वेंकटरमण’ ज्यांनी भौतिकशास्त्रा च्या (Physics) क्षेत्रात आपलेअमूल्य योगदान दिलं आहे. त्यांच्या कार्यासाठी त्यांना 1930 मध्ये नोबेल पारितोषिक देण्यात आलं. भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक मिळवणारे ते पहिले आशियाई भारतीय आहेत.

त्यांच्या संशोधनात त्यांनी प्रतिबिंबित प्रकाशात इतर तरंगलांबीचे किरण देखील कसे उपस्थित आहेत हे पडताळून पाहिले. त्यांचे संशोधन रमण परिणाम म्हणून ओळखले जाते.

प्रश्न : शून्य ही संख्या सम आहे की विषम ? 

उत्तर : शून्य ही सम संख्या आहे. दुस-या शब्दात, त्याची समता – पूर्णांकाचा गुणधर्म जो ती संख्या सम आहे की विषम आहे हे ठरवते. सम संख्या आहे हे सिद्ध करण्याचा सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे शून्य “सम” असण्याच्या व्याख्येत बसते का ते पाहणे. विशिष्ट रूपात 0 × 2 गुणाकार केल्यास उत्तर 0 × 2 = 0 मिळते.